گزارش ویژه (مبانی، زمینه ها و پیامدهای تحریم های اقتصادی)

نوع مطلب: گزارش

 

نویسندگان گزارش: مریم خالقی نژاد، حامد عظیمی، حمیدرضا اکبرپور، ویدا یاقوتی، حجت نیکنامی، سجاد شیرمحمدی و ابوالفضل آنایی

 

اقتصاد سیاسی تحریم به مثابه ابزار کنترل کننده ساختاری در روابط بین الدول نزد قدرت های مرکزی نظام جهانی، پدیده ای است که در عصر انبساط اقتصاد جهانی سرمایه داری به منصه ظهور رسید. به دیگر سخن یکی دیگر از پیامدهای آشکار مدرنیته در مقیاس بین المللی پیدایش ساز و کار های تحریم کننده از سوی قدرت های بزرگ بوده است. چنین می نماید فهم معنادار اقتصاد سیاسی تحریم در چارچوبی که به صورت شبکه ای و نظام مند در مقیاس جغرافیایی جهان عمل می‌نماید، مستلزم معرفت عمیق نسبت به چگونگی تکوین هندسه نامتقارن نظام جهانی مدرن است.

چنین به نظر می رسد که در دوران پیشامدرن در عصر فئودالیزم و امپراتوری های جهانی، می توان شواهدی از تحریم های سیاسی و بازرگانی را در قلمروهای تحت حاکمیت ملل مختلف را مشاهده کرد.چنین می نماید تحریم هایی که در دوران امپراتوری های جهانی و دوره فئودالیزم می‌توانست در مختصات معینی از جغرافیای جهانی تحمیل شود، از یک سو اثرگذاری بسیار محدود و محلی داشته است و از سوی دیگر در بُعد بردار زمانی نمی‌توانست در یک دوره بلند مدت تداوم داشته باشد. بدیهی است این محدودیت های ساختاری برآیند یک ساختار بین المللی گسسته و چند پاره بود که هنوز روابط شبکه ای و نظام مند، و آن هم در پیوند با سازمان‌های بین‌المللی پدیدار نشده بود.

اما ماهیت و کارکرد تحریم‌ در دوره پیشا مدرن، از بنیاد با تحریم‌های که محصول تفوق دیالکتیکی سرمایه‌داری جهانی است، متفاوت است.چنین می نماید در پروبلماتیک مطرح شده ی بالا، گریزی جز تحلیل و تبیین چگونگی انبساط سیستمی اقتصاد جهانی سرمایه داری و شناخت مورفولوژی هندسه نامتقارن جغرافیای توسعه نظام جهانی مدرن نخواهد بود.

فرایند انبساط و توسعه اقتصاد جهانی سرمایه داری که از اروپای غربی آغازید در یک دوره بلند مدت (longue durée) منجر به گسترش بازارهای جهانی و تجارت بین الملل شد. این روند در دوره بلند مدت تکوین نظام جهانی، با موضوع چرخه های نظام مند انباشت سرمایه همگام گردید)برودل مجلد سوم،1984: 27-28(.

 

فایل کامل گزارش قابل دانلود می باشد.


نویسنده

حامد عظیمی

حامد عظیمی دانش آموخته مقطع دکتری رشته روابط بین الملل در دانشگاه علامه طباطبائی می باشد. وی عضو گروه ترکیه شناسی پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه است. حوزه مطالعاتی آقای عظیمی مسایل ترکیه است.


حمید رضا اکبرپور

حمیدرضا اکبرپور فارغ­ التحصیل مقطع دکتری در رشته حقوق بین ­الملل عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم می ­باشد. وی عضو گروه اقتصاد سیاسی تحریم پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه است. حوزه مطالعاتی آقای اکبرپور سازمان های بین­ المللی و اقتصاد سیاسی تحریم است.


ویدا یاقوتی

ویدا یاقوتی دانش آموخته مقطع دکتری در رشته علوم سیاسی،گرایش مسائل ایران دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران می باشد. هم اکنون عضو گروه اقتصاد سیاسی تحریم پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه است. حوزه مطالعاتی خانم یاقوتیمسایل خاورمیانه و اقتصاد سیاسی تحریم است.


سجاد شیرمحمدی (دبیر گروه)

سجاد شیرمحمدی (دبیر گروه)


ابوالفضل آنایی

ابوالفضل آنایی دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی گرایش جامعه شناسی سیاسی در دانشگاه اصفهان می باشد. هم اکنون عضو گروه سیاست و تمدن ایرانی پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه است. حوزه مطالعاتی وی مسایل ایران و جامعه شناسی سیاسی است.


مریم خالقی نژاد

مریم خالقی نژاد دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش مسایل ایران است. هم اکنون عضو گروه سیاست و تمدن ایرانی پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه می باشد. حوزه مطالعاتی وی سیاست خارجی ایران و غرب آسیا می باشد.


1.دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد
2.پیام هایی که حاوی تهمت یا بی احترامی به اشخاص باشد منتشر نخواهد شد
3.پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد