آرشیو

تعداد 1003

انتشار سرمقاله رئیس پژوهشکده در روزنامه خراسان

«تصویر دوم» در دوران پساکرونا

نویسنده: کیهان برزگر  |   ۳۱ فروردین ۱۳۹۹

با افزایش بحران ناشی از «همه گیری» ویروس کرونا در سطح جهانی، یک «تصویر دوم» و متفاوت همزمان برای «جوامع مردمی»، «حکومت ها» و «نهادهای اجتمایی و اقتصادی» در حال شکل گیری است. نخست، در حالی که به هم پیوستگی ناشی از بحران، احساس همدردی و نزدیکی بین جوامع مردمی در سطح دنیا را بیشتر کرده، همزمان منجر به دوری مردم از حکومت ها و نهادهای اجتمایی و اقتصادی شده است که عمیقا از کاهش رشد و فعالیت های اقتصادی نگرانند. از این لحاظ، نوعی شکاف بین مردم و حکومت ها در حال شکل گیری است. این شکاف حتی بین حکومت ها در یک مجموعه همگرا همانند اتحادیه اروپایی بیشتر نمایان شده است. اکنون ایتالیا و اسپانیا از حضور در این مجموعه به دلیل عدم کمک به موقع هم نوعان اروپایی خود احساس شرم می کنند.

سقوط قیمت نفت و امنیت انرژی بین المللی

نویسنده: بهروز نامداری  |   ۲۸ فروردین ۱۳۹۹

در روزهایی که اخبار ویروس کرونا به خبر غالب خبرگزاری های جهان تبدیل شده، برای بسیاری اخبار مربوط به بازار و قیمت نفت که به نوعی به حوزه سلامت و رشد اقتصادی کشورها هم گره خورده از اهمیت بیشتری برخوردار شده است. اما چرا سقوط قیمت نفت در زمان کنونی رخ داده است؟ این سقوط قیمتی تا کجا پیش خواهد رفت؟ و تاثیر آن بر صادر کنندگان نفت چه خواهد بود؟

تغییر جهت تجارت خارجی آسیای مرکزی و اهمیت آن برای ایران

نویسنده: سید محسن (ميلاد) مصطفوی (دبیر گروه)  |   ۲۸ فروردین ۱۳۹۹

مدت‌ها بود که مسیر تجارت اروپا به آسیای مرکزی از خاک روسیه می‌گذشت. روسیه مسیرهای ارتباطی را یک ابزار سیاسی مهم جهت رسیدن منافع اقتصادی و امنیتی خود در عرصه بین‌المللی می‌داند. اما در پنج سال گذشته، مسیرهای تجاری جدیدی از آسیای مرکزی شروع به فعالیت نموده است. این مسیرها از دریای خزر و راه‌آهن ترکیه و ایران عبور کرده و به دیگر مناطق جهان ارسال می‌گردند. این مسیرها که به «ماورای خزر» (ترانس کاسپین) شناخته می‌شوند از طریق بندر آکتائو و کوریک به بندر باکو در آذربایجان و یا بندر امیرآباد ایران می‌رسند. ازآنجا هم از طریق راه‌آهن باکو –تفلیس-آخالکالک- قارص (BTK-BTAK) به اروپا و یا از طریق ایران به بندرها ایران در خلیج‌فارس، دریای عمان و یا به مرز ترکیه با ایران (مرز بازرگان، رازی) می‌روند. با شروع سال 2021 برآورد می‌شود حجم حمل‌ونقل در طول مسیر باکو- تفلیس- قارص از 6.5 میلیون تن به بیش از 17 میلیون تن در سال برسد.

معرفی کتاب جديد جوزف ناي ( ژانويه 2020)

چرا اخلاق در سياست مهم است؟

نویسنده: کیهان برزگر مریم پاشنگ  |   ۹ بهمن ۱۳۹۸

«آيا اخلاق در سياست نقش دارد؟» اين عنوان جديدترين كتاب جوزف نای، از اندیشمندان آمريكايي روابط بین الملل است. در این کتاب، نای نقش اخلاق در سیاست خارجی دولت های آمریکا از زمان روزولت تا ترامپ را مورد بررسي قرار داده و معتقد است كه آمريكائي ها به ويژه در تاريخ معاصر، به شيوه هاي متفاوت از ابزارهاي قضاوت اخلاقي براي پيشبرد سياست خارجي خود استفاده كرده اند و اين خود چالش هايي براي اين كشور در صحنه سياست جهاني به همراه داشته است. از نظر ناي، معيارهاي استفاده از اين ابزارها استاندارد شفافي ندارند. بر همين مبنا، اخلاق را نمي توان از سياست خارجي آمريكا جدا كرد، اما براي قضاوت صحيح، آمريكائي ها بايد ياد بگيرند كه چگونه از معيارهاي اخلاقي استفاده درست كنند. دونالد ترامپ هم از اين جريان مستثنی نبوده و سياست «آمريكا نخست» او برگرفته از يك معيار اخلاقي جديد است كه تنها شكل آن تغيير يافته است.

انقلاب شیل های نفتی نقطه قوت ترامپ در مبارزات انتخاباتی

نویسنده: مریم پاشنگ  |   ۲۹ دی ۱۳۹۸

این روزها رقابت های انتخاباتی در آمریکا آغاز شده و کاندیدا ها از هر دو حزب به برنامه های خود برای توسعه بیشتر این کشور می پردازند. طبق معمول سخنان دونالد ترامپ واکنش های زیادی را بر می انگیزد، اما آنچه که بسیاری از کارشناسان به آن اذعان دارند موفقیت سیاست های اقتصادی ترامپ به ویژه در بخش انرژی است. آمریکا در دوره ترامپ رویای استقلال نسبی انرژی را به واقعیت تبدیل کرد و این کشور به صادرکننده خالص نفت تبدیل شد. واقعیت این است که صنعت نفت ماهیت بین المللی دارد و برای توسعه آن نیز جدای از استفاده بهینه از توان داخلی شامل ظرفیت های مدیریتی، مالی، نیروی انسانی و ... به همکاری های موثر بین المللی و روابط گسترده تجاری با مصرف کنندگان و دیگر تولید کنندگان نیاز است. توسعه شیل های نفتی آمریکا نمونه موفقی از بسیج توانمندی های داخلی و استفاده بهینه از ظرفیت های روابط بین الملل و دیپلماسی انرژی است.

 بازار جهانی نفت بعد از شهادت سردار سلیمانی

نویسنده: مریم پاشنگ  |   ۱۸ دی ۱۳۹۸

 در آخرین روزهای سال 2019 ، تحلیلگران و ناظران مهمترین عوامل سیاسی  موثر در بازارهای نفت و نوسان قیمتها را بررسی کرده و آن را شامل افزایش تنش های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، انتخابات امریکا، جنگ تجاری بین امریکا و چین، کند شدن رشد اقتصادی جهان به ویژه در کشورهای در حال توسعه، گذار از انرژی های فسیلی در نتیجه افزایش دغدغه های زیست محیطی و در نهایت بحران بدهی ها در بخش شیل های نفتی امریکا معرفی کردند. هرچند همه تا حدودی احتمال افزایش تنش در منطقه خلیج فارس را مطرح کردند اما هیچ کس ضریبی برای حماقت در نظر نگرفت. هیچ کس تصور نمی کرد که ترامپ دست به ترور یکی از بزرگترین سرداران نظامی ایران، سپهبد قاسم سلیمانی بزند. این اقدام در اولین روزهای سال نو میلادی طوفانی در جهان بر پا کرد. طوفانی که نقطه پایان آن معلوم نیست و امنیت بازارهای انرژی و اقتصاد جهان را در هاله ای از ابهام فرو برده است.

رزمایش دریایی ایران، روسیه و چین؛ قطعه‌ای از پازل ژئوپلیتیک

۲ دی ۱۳۹۸

ایران، روسیه و چین قرار است که در ۲۷ دسامبر سال جاری، یک رزمایش مشترک دریایی در دریای عمان و شمال اقیانوس هند برگزار کنند. این اولین رزمایش مشترک سه کشور از زمان وقوع انقلاب اسلامی در ایران در سال ۱۳۵۷ است. علاوه بر ماهیت این مانور، زمان‌بندی آن برای ایران و احتمالا برای روسیه و چین نیز از اهمیتی ویژه برخوردار است.

سخنرانی دكتر كیهان برزگر در کنفرانس «مجمع امنیتی خاورمیانه» چین

مزایای چندجانبه‌گرایی منطقه‌ای

نویسنده: کیهان برزگر  |   ۱۰ آذر ۱۳۹۸

دکتر کیهان برزگر، استاد روابط بین‌الملل و رئیس پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه در کنفرانس «مجمع امنیتی خاورمیانه» وزارت خارجه چین و در پنلی مربوط به مزایای چندجانبه‌گرایی منطقه‌ای سخنرانی کرد.

ارزیابی "ابتکار صلح هرمز"

نویسنده: کیهان برزگر  |   ۲۰ آبان ۱۳۹۸

هدف اصلی ارائه طرح «ابتکار صلح هرمز» تاکید بر این نکته است که ایران نیز همانند دیگران از افزایش تنش در منطقه نگران بوده و در تلاش برای سازگار کردن منافع ژئوپلتیک منطقه‌ای و بین‌المللی است.

خیز روسیه به شرق برای مدیریت سیاست جهانی

نویسنده: کیهان برزگر  |   ۲۰ مهر ۱۳۹۸

شانزدهمین نشست سالیانه كلوپ والدای روسیه با عنوان«طلوع شرق و نظم سیاسی جهانی» از تاریخ 30 سپتامبر تا سوم اكتبر 2019 در شهر سوچی برگزار شد. عنوان اصلی و عناوین نشست های تخصصی این كنفرانس سالیانه نشان از توجه ویژه روس ها به اهمیت فزاینده شرق در معادلات اقتصادی و سیاسی جهان بوده است.