روندها و جریانهای فکری در خاورمیانه

تعداد 69

دو استدلال درباره جدایی نظریه و عمل در حوزه سیاست

نویسنده: عارف عبادی  |   ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰

در متن پیش رو دو استدلال به شکل کلی درباره جدایی حوزه نظریه و عمل در عرضه سیاست را ارائه می‌کنم. استدلال نخست بحثی است معرفت‌شناختی درباب جدایی نسبی نظریه و عمل در عرصه سیاست. استدلال دوم اما بیان یافته‌های علوم‌شناختی است مبنی بر تاثیر منفی «کنش‌گری سیاسی» (Political Activism) بر قوه داوری نظریه‌پردازان سیاسی. از آنجایی که هدف محوری نشست، بررسی دیدگاه‌های متفاوت درباره «کاربست اندیشه سیاسی در عمل» بود، تلاش کردم تا استدلال‌های فوق را در موجزترین شکل ممکن بیان کنم تا فضای بیشتری برای گفتگو فراهم شود.

بهار عربی در چنبرۀ نئولیبرالیسم: ساز‌وکارهای مهار انقلاب

۱۷ فروردین ۱۴۰۰

رخداد پیچیده و متکثری نظیر بهار عربی را نمی‌توان تنها از یک منظر بررسی کرد؛ دشواره‌ای که منبعث از دینامیزم متفاوت تحولات در هر کدام از کشورهای درگیر در این انقلابات است. در حالی که تحولات در تونس و مصر منجر به رخدادهایی مدنی‌تر و مسمالت‌آمیزتر شد، همزمان این خیزش‌ها در کشورهایی نظیر لیبی، سوریه و یمن به جنگ‌های داخلی و دخالت‌ نظامی نیروهای خارجی منتهی شد. بر این مبنا نمی‌توان چنین پدیدۀ سیاسی و اجتماعی چند وجهی را به یک وضعیت همگن در همۀ جوامع متأثر از بهار عربی تقلیل داد. این امر لزوم توجه به وضعیت خاص هر کدام از این کشورها را برجسته می‌کند. علی‌رغم تفاوت‌هایی که به پویایی تحولات و ساخت‌ سیاسی و وضعیت نیروهای اجتماعی هر کدام از این جوامع مرتبط است، در یک نگاه کلی مشابهت‌هایی به مثابۀ زمینۀ شکل‌گیری این انقلابات در بین این کشورها قابل مشاهده است.

گزارش پژوهشی فعالیت گروه روندهای فکری پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه در سال ۱۳۹۹

نویسنده: مختار نوری (مدیر گروه)  |   ۲۵ اسفند ۱۳۹۹

گروه روندهای فکری پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه با قریب به یک ده فعالیت پژوهشی یکی از گروههای علمی شناخته شده در جامعه علمی کشور است. این گروه مطالعاتی علیرغم گسترش پاندمی کرونا و اخلال در برگزاری برنامه های علمی در سطح کشور، با همت، تلاش و همکاری گروهی از اساتید، پژوهشگران و دانشجویان برجسته علوم سیاسی و مطالعات بین الملل سال پژوهشی دیگری را پشت سر گذاشت.

نگاهی تطبیقی به بهار عربی

۲۳ اسفند ۱۳۹۹

فریدون مجلسی از دیپلمات های سابق وزارت امور خارجه اخیراً در نشستی تخصصی با عنوان «ارزیابی ده ساله انقلاب های عربی: امکان و امتناع دموکراسی در جهان عرب» مهمان گروه روندهای فکری پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه بودند. ایشان در این نشست علمی که به صورت مجازی برگزار گردید

«ارزیابی ده ساله انقلاب های عربی: امکان و امتناع دموکراسی در جهان عرب»

نویسنده: مختار نوری (مدیر گروه)  |   ۱۷ اسفند ۱۳۹۹

««ارزیابی ده ساله انقلاب­های عربی: امکان و امتناع دموکراسی در جهان عرب» عنوان نشستی تخصصی است که توسط گروه روندهای فکری وابسته به پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه روز جمعه 15 اسفندماه ۱۳۹۹ از ساعت 17 الی 19 برگزار گردید. این نشست علمی با حضور فریدون مجلسی دیپلمات پیشین وزارت امور خارجه و تحلیلگر ارشد مسائل سیاسی و بین المللی، عبدالامیر نبوی تحلیلگر مسائل و تحولات سیاسی خاورمیانه و عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و تحقیقات و فناوری و محمدرضا رضوانی صدقی عضو گروه روندهای فکری و همچنین علاقه­مندان به این حوزه در بستر فضای مجازی برگزار شد. مدیریت علمی این نشست نیز بر عهده مختار نوری مدیر گروه روندهای فکری پژوهشکده مطالعات خاورمیانه بود. آنچه می­خوانید تصویری کلی از مباحث مطرح شده در جلسه مذکور است که توسط مدیر نشست ارائه شده است.ارزیابی ده ساله انقلاب­های عربی: امکان و امتناع دموکراسی در جهان عرب» عنوان نشستی تخصصی است که توسط گروه روندهای فکری وابسته به پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه روز جمعه 15 اسفندماه ۱۳۹۹ از ساعت 17 الی 19 برگزار گردید. این نشست علمی با حضور فریدون مجلسی دیپلمات پیشین وزارت امور خارجه و تحلیلگر ارشد مسائل سیاسی و بین المللی، عبدالامیر نبوی تحلیلگر مسائل و تحولات سیاسی خاورمیانه و عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و تحقیقات و فناوری و محمدرضا رضوانی صدقی عضو گروه روندهای فکری و همچنین علاقه­مندان به این حوزه در بستر فضای مجازی برگزار شد. مدیریت علمی این نشست نیز بر عهده مختار نوری مدیر گروه روندهای فکری پژوهشکده مطالعات خاورمیانه بود. آنچه می ­خوانید تصویری کلی از مباحث مطرح شده در جلسه مذکور است که توسط مدیر نشست ارائه شده است.

چالش­های فراروی توسعه در کشورهای کم­ توسعه

نویسنده: علی خالندی  |   ۱۲ اسفند ۱۳۹۹

چرا ما توسعه پیدا نمی­ کنیم؟ چرا نقشه­ های راه منتهی به توسعه­ مان ناپیموده می­ مانند؟ چرا آزموده­ های محتوم به ناکامی را مکرراً می­ آزماییم و هربار نیز از درجه­ ی صفر توسعه می­آغازیم؟ آیا این تقدیر ماست و ناکامی را در ناصیه ­مان نوشته ­اند؟ آیا ما ذاتی لایتغیر داریم که با توسعه جور درنمی­ آید؟

مصائب و مسایل خاورمیانه

نویسنده: فرهنگ رجایی (ناظر علمی)  |   ۹ اسفند ۱۳۹۹

دوستان، همکاران، و دانشوران کوشا، درود و وقت بخیر. امیدوارم در این دوران فروبستة زحمت یا رحمت کرونایی، سلامتی جسم و روان برقرار باشد. خرسندم که به همت دوست بزرگوار جناب استاد نصری به شما در این نشست خیرمقدم گفته و آرزو دارم ضمن داشتن گفت‌وگوی کارآمد، گرم، و روشن برای اهتما‌م‌های آتی روزن‌های فراوانی مطرح بفرمائید: «دوزخست آن خانه کان بی روزنست- اصل دین ای بنده روز کردن است».